الشيخ محمد آصف المحسني

21

متافيزيك از نظر رئاليزم يا معارف اسلامى از نگاه علم وفلسفه (فارسى)

آيندهء ما دارد درك خواهند كرد . مفهوم كلّى واجب الوجود با قطع نظر از اين خاصيّت خواص ديگرى هم دارد كه از لوازم لاينفك اوست و از آن جمله بساطت و نفى تركّب است . واجبالوجود خواه بدلخواه مليين ( خداشناسان ) تفسير شود ، و خواه طبق مدعاى ماديّين ، با تركيب از دو چيز يا چند چيز سازش ندارد و فقط تنها مفهوم ممكن الوجود است كه ميتواند تركّب را قبول كند ولى بساطت و عدم تجزيه واجب حتمى و ضرورى است « 1 » ، زيرا مركب در وجود و قوام هستى خود احتياج باجزاء خود دارد و نميشود كه اجزاء را عامل وجود آن ندانست ، و علامت ماده مركب به عامل تركيب نيز ضرورت دارد و بر اين اساس هر مركب به دو چيز احتياج پيدا مىكند باجزاء و فاعل تركيب ، در حالى كه مفهوم واجب داراى بىنيازى مطلق است و هستى او به هيچ چيزى احتياج ندارد و الّا ضرورى و ذاتى نبوده مولود اسباب خارجى ميگردد ، و در نتيجه فرض ما كه واجب الوجود بوده باشد ، به ممكن الوجود تبديل مىشود .

--> ( 1 ) خواه اجزاء مقدارى باشد يا اجزاى معنوى ( كه اصطلاح فارابى حكيم معروف در مورد هيولا و صورت است ) و يا اجزاء عقلى و چون تفصيل آن براى نسل جوان ما سهل الهضم نبود ذكر نگرديد .